قسم به آنچه می بینید و آنچه نمی بینید
به دور از ذات باری تعالی است که فرمان موجودتی را صادر کند درحالی که ذات آن شر باشد و این مساله در فلسفه خداشناسی مورد جدل است از این باب که این موجودیت های شر که می بینیم و یا درک می کنیم قراردادی هستند یا ذاتی اما اگر به یک سوگند پرمحتوای قرآنی که بسیار فصیح و بلیغ است توجه کنیم چراغ راهی برای ما می شود چرا که تاویل آن مشخص است.
خداوند در آیات 38 و 39 سوره الحاقه می فرماید:« فَلَا أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ وَمَا لَا تُبْصِرُونَ»
این سوگند همه چیز را شامل می شود چه آنچه می توانیم ببینیم و چه آنچه نمی توانیم و بدیهی است به فرض محال خداوند اگر خلقت بی ارزشی هم داشته باشد به آن سوگند نمی خورد. حال این شبهه مطرح می شود:« با این حساب نجاسات و خباثات و حتی شیاطین هم شامل این قسم می شوند!» در حالی که جواب واضح است ، اینها قراردادی بد هستند نه ذاتی! مثال واضح آن این است که در این دنیا زنا عملی بشدت منفور از نظر خداوند است در حالی که در بهشت او وضع کاملاً متفاوت است! پس این کار ذاتاً مشکل دار نیست و بنا بر موقعیت زمانی و مکانی و شرایطی ، تحریم شده است. این مساله در مورد شیاطین هم صدق می کند آنجا که خداوند می فرماید:« آیا ندیدی که ما شیاطین را بسوی کافران فرستادیم تا آنان را شدیداً تحریک کنند؟! سوره مریم/83 » یعنی شیاطین هم ابزار دست خداوند هستند و از او ماموریت می گیرند! البته ماموریتی که بدان مجبور نبودند اما خود تن به آن دادند که رفع شبهات آن از حوصله این بحث خارج است. نجاسات هم به صورت قراردادی قبیح شمرده می شوند وگرنه نجاسات را هم مثل هرچیزی تجزیه کنیم می رسیم به عناصر جدول تناوبی!
با استفاده از این سوگند می توان مساله را تعمیم به مسائل اخلاقی نیز داد مثلاً دروغ ، رشوه ، سانسور و ... ذاتاً قبیح نیستند و قبح آنها از این ناشی شده است که در اکثر موارد به جای فایده ، ضرر دارند فلذا به مرور زمان موارد سودمند آن فراموش شده و بسیاری از اخلاقیون رای به پرهیز کامل داده اند در حالی که مثلاً دروغ مصلحتی بهتر از راست فتنه انگیز است و خداوند هم دروغ هایی ثبت شده در قرآن دارد ( مثل کم نشان تعداد مسلمانان و مشرکان به یکدیگر در جنگ بدر تا از درگیری باکی نباشد!) یا در مورد رشوه ، وقتی برای اقامه حق راهی جز آن نباشد در حالی که قصد معصیت نداشته باشیم جایز است یا در مورد سانسور ، وقتی ظرفیت مخاطب کم باشد می توانیم اعمال کنیم.
الَّذِی أَحْسَنَ كُلَّ شَیءٍ خَلَقَهُ...
او همان کسی است که هر چه را آفرید نیکو آفرید...
«السجده/7»